De aarde zou de dood van de zon kunnen bedriegen

8

De modellen zijn nieuw. Ze zeggen dat de aarde leeft.

De meeste astronomen gokten vroeger tegen ons. Het oude verhaal was simpel en wreed: over ongeveer vijf miljard jaar zal de kern van de zon zonder waterstof komen te zitten. Het zwelt op. Wordt een rode reus. Dan een AGB-ster. Een enorm, opgeblazen ding dat alles op zijn pad opslokt.

We moesten verbranden.

Een studie gepubliceerd op 19 juni in Astronomy & Astrophysics maakt dat einde ingewikkelder.

Het touwtrekken

Twee krachten vechten voor de planeet.

Terwijl de zon zich uitbreidt tot een monsterlijke rode reus, nemen de getijdenkrachten toe. Ze trekken de aarde naar binnen. In de richting van het vuur. Tegelijkertijd werpt de ouder wordende ster zijn buitenste lagen af. Stellaire winden voeren massa de ruimte in.

De zon wordt lichter.

De zwaartekracht verzwakt. De aarde wordt naar buiten geduwd.

“Het lot van de aarde hangt af van een delicaat evenwicht tussen deze twee effecten”, zegt Mats Esseldeurs van de KU Leuven.

Het is een kosmische impasse.

Als de getijden winnen, branden we.
Als het massaverlies wint, ontsnappen we.

Eerder onderzoek kon niet beslissen welke kracht sterker was. Aannames over de dynamiek van sterren liepen te wild uiteen. Het binnenste zonnestelsel zag eruit als een kerkhof.

Tot nu toe.

De onderzoekers keken naar L2 Puppis. Het is een stervende ster op ongeveer 200 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Puppis. Het lijkt op een veel oudere versie van onze eigen zon. L2 Puppis stoot stof uit. Het herbergt waarschijnlijk een planeet die twaalf tot zestien keer de massa van Jupiter heeft en die de chaos lijkt te hebben overleefd.

Als L2 Puppis zijn kinderen kan houden, kunnen die van ons dat misschien ook doen.

Wie sterft?

De simulaties zijn specifiek. Mercurius sterft. Venus sterft. Ze gaan in vlammen op als de zon ze overspoelt tijdens haar uitdijing.

De aarde ligt op de rand van het mes.

Esseldeurs zegt dat de grootste variabele niet de getijdenberekening is. Het is hoeveel massa de zon feitelijk verliest. Uit de huidige gegevens blijkt dat de aarde overleeft door net buiten de straal van de uitdijende ster te glijden. Maar ‘overleeft’ is een groot woord als je ster een thermonucleair gevaar vormt.

Wij zijn niet de enige in deze onzekerheid. Sommige witte dwergen – de dichte lijken die sterren achterlaten – zijn omgeven door intacte werelden. Anderen zitten in puinhopen gemaakt van vernietigde planeten. De kansen zijn niet duidelijk.

Waarom blijven we controleren?

PLATO wordt volgend jaar gelanceerd.

ESA’s telescoop jaagt op aardachtige planeten. Het zal ook oudere sterren scannen. We hebben meer gegevens nodig. Meer observaties van hoe planetaire systemen evolueren als hun ouders oud worden.

De aarde zal misschien niet vernietigd worden.

Dat betekent niet dat we warm blijven.

Als de zon voldoende massa afstoot om de aarde in een bredere baan te duwen, wordt het licht zwakker. De bewoonbare zone beweegt naar binnen, richting waar we vroeger waren. We ontsnappen aan het vuur en bevriezen in het donker.

Of misschien zitten we daar gewoon. Kijkend naar de witte dwerg die zwakjes gloeit.

De zon gaat toch dood. Misschien kijken we er gewoon naar.