De bacteriën kwamen niet zomaar terug. Het is aangekomen.
Australië wordt geconfronteerd met de ergste difteriegolf sinds mensenheugenis. De cijfers zijn schokkend voor een plek waar de ziekte feitelijk was verdwenen.
Tot nu toe dit jaar 230 bevestigde gevallen. Eén volwassen sterfgeval.
Het aantal nieuwe infecties stijgt snel.
Wie wordt er ziek?
Bijna elk afzonderlijk geval doet zich voor in afgelegen inheemse gemeenschappen. De meeste bevinden zich in het Northern Territory. De rest is verspreid door West-Australië, met kleine clusters in Queensland en Zuid-Australië.
Voorheen was het jaarlijkse aantal feitelijk nul.
Paul Burgess, de hoofdgezondheidsfunctionaris van het Northern Territory, vertelde ABC Radio dat de uitbraak waarschijnlijk begon met één geval in Queensland in 2022. Die persoon had de ziekte in het buitenland opgepikt.
Toen verplaatsten de bacteriën zich. Het overschreed de grenzen. Er werden zwakke plekken gevonden. Burgess zegt dat het een perfecte storm van factoren is: gaten in de vaccinatiegraad, hoge bevolkingsmobiliteit tussen steden en overvolle woningen.
De booster-kloof
Hier is de ironie. De vaccinatiegraad voor vijfjarigen in het NT is hoog. Bijna 92% krijgt zijn injecties.
Maar dan vallen de zaken uiteen.
Niet meer dan 67% van de dertienjarigen ontvangt de landelijke schoolstimulans. De immuniteit neemt af. Zonder booster ben je weer blootgesteld.
“Het vaccin neemt af,” zegt Raina MacIntyre van de Universiteit van New South Wales, “en er zijn boosters nodig.”
Dat verklaart de demografie. Veel van de mensen die besmet raken, zijn adolescenten en jonge volwassenen. Hun bescherming vervaagde.
Waarom zijn de boosters zo laag? Het is ingewikkeld. Desinformatie is sinds de pandemie toegenomen. Mensen verzetten zich tegen verplichte schoten. Bovendien zijn er in afgelegen gebieden eenvoudigweg niet genoeg verpleegsters of artsen om elke patiënt op te sporen.
Waarom deze bacterie doodt
Difterie is niet alleen hoesten. Corynebacterium diphtheriae -bacteriën infecteren de keel of de huid.
Het produceert een toxine. In de keel vormt zich een dik grijs membraan. De ademhaling wordt belemmerd. Het is een horrorverhaal in medische teksten. Als dat gif in de bloedbaan terechtkomt, wordt u geconfronteerd met verlamming. Of hartfalen.
Je krijgt het door druppeltjes in te ademen. Of open zweren aanraken.
Behandelingen bestaan. Antibiotica werken. Antitoxinen neutraliseren het gif.
Maar er gaan nog steeds mensen dood.
Eind jaren twintig was dit de moordenaar bij uitstek. Alleen al in de jaren dertig stierven er ruim 4.000 Australiërs aan. Het vaccin veranderde die geschiedenis. Tot nu toe.
Het geld beweegt
De Australische regering maakte gisteren een financiering van A$7,2 miljoen bekend. Dat is ongeveer £ 3,8 miljoen.
Ze sturen extra medisch personeel naar deze afgelegen gebieden. Het doel is duidelijk. Haal de boosters eruit. Behandel de geïnfecteerden.
Verrassend genoeg zegt Burgess dat de vraag momenteel hoog is.
“Het is heel prettig dat we in deze context een sterke vraag van de gemeenschap naar vaccinatie zien.”
Angst drijft soms naleving. Het werkt. Voor nu.
Globaal geheugen
Dit is eigenlijk niet uniek voor Australië. Wij zijn het gewoon vergeten.
Toen de Sovjet-Unie in 1991 uiteenviel, stortten de vaccinatieprogramma’s in. Wat volgde was de grootste uitbraak sinds de introductie van het vaccin.
Ruim 140.00 gevallen. 5.000 doden.
Het was een les in kwetsbaarheid. MacIntyre zegt het duidelijk: grote epidemieën vinden plaats als programma’s kapot gaan.
De programma’s hier breken weer.
