Misja Artemis II pomyślnie zakończyła swój historyczny lot wokół Księżyca, stając się pierwszym od pół wieku załogowym lotem kosmicznym NASA. Jednak po powrocie załogi na Ziemię nastąpiła subtelna, ale znacząca zmiana w sposobie komunikowania przez NASA swoich celów – w szczególności długoletnia obietnica agencji, że wyląduje na powierzchni Księżyca pierwsza kobieta i pierwsza mniejszość etniczna.
Zmiana retoryki
Przez lata NASA wyraźnie stwierdzała, że program Artemis osiągnie historyczny kamień milowy w postaci wylądowania na Księżycu kobiety i osoby rasy innej niż kaukaska. Ostatnio jednak ten specyficzny język praktycznie zniknął z oficjalnych komunikatów agencji.
Zmiany wynikają z rozporządzenia wykonawczego Białego Domu, którego celem jest ograniczenie programów różnorodności, równości i włączenia społecznego (DEI) w agencjach federalnych. Dyrektywa stworzyła nowy krajobraz polityczny dla NASA, tworząc napięcie między historycznymi celami misji a obecnymi mandatami administracyjnymi.
Osiągnięcia Artemidy II
Choć nie potwierdzono jeszcze dokładnego brzmienia przyszłych misji desantowych, sama załoga Artemis II pokonała już istotne bariery:
– Christina Kok została pierwszą kobietą, która przeleciała poza niską orbitę okołoziemską.
– Victor Glover został pierwszym czarnym człowiekiem, który opuścił niską orbitę okołoziemską.
– Do załogi dołączył Jeremy Hansen (reprezentujący Kanadę), co było ważnym krokiem we współpracy międzynarodowej.
Pomimo tych osiągnięć astronauci w dużej mierze skupiali się zawodowo na złożoności technicznej misji, a nie na społecznym znaczeniu swoich „pierwszych lotów”.
Czy obietnica zostanie dotrzymana?
Kiedy na niedawnej konferencji prasowej zapytano załogę, czy NASA zamierza dotrzymać swojego zobowiązania na rzecz różnorodności podczas lądowania na Księżycu, jej odpowiedź brzmiała tak, jakby reprezentacja była integralną częścią współczesnego korpusu astronautów, a nie narzuconą inicjatywą.
„Rozumieliśmy… że cała kampania Artemis będzie wyznaczać epokę, w której stanie się to rzeczywistością, a stanie się to w sposób naturalny za pośrednictwem naszego korpusu astronautów” – powiedziała specjalistka ds. misji Christina Kok.
Kok podkreślił także, że stworzono już zróżnicowaną kadrę pracowniczą, a w samej agencji drzemie talent:
* „Nie musimy się zbytnio starać, aby to urzeczywistnić… Tak naprawdę musimy się bardziej starać, aby nie utracić różnorodności w korpusie astronautów, którą mamy.”*
Spojrzenie w przyszłość: droga na Księżyc
Program Artemis przechodzi krytyczne fazy testów i demonstracji:
1. Artemis II (ukończony): 10-dniowy przelot obok Księżyca, podczas którego przetestowano systemy podtrzymywania życia, nawigacji i zasilania statku kosmicznego Orion.
2. Artemis III (planowany na 2027 r.): Misja demonstracyjna skupiająca się na dokowaniu kapsuły Orion do komercyjnie opracowanych lądowników księżycowych na niskiej orbicie okołoziemskiej.
3. Artemis IV (planowany od 2028 r.): Misja ma mieć na celu próbę pierwszego rzeczywistego lądowania na Księżycu w ramach programu.
Agencja twierdzi, że w miarę postępów w realizacji misji Artemis III i Artemis IV przydziały załóg będą ustalane na podstawie „potrzeb misji”. Nie jest jednak jasne, czy agencja powróci do swojego poprzedniego języka w zakresie tożsamości pionierów, którzy ostatecznie postawią stopę na powierzchni Księżyca.
Wniosek
Choć oficjalne oświadczenia NASA w kwestiach różnorodności stały się bardziej ostrożne ze względu na zmiany w wytycznych politycznych, skład załogi Artemis II pokazuje, że różnorodność w korpusie astronautów jest już rzeczywistością. Najważniejsze pytanie brzmi, czy nadchodzące misje lądowania na Księżycu będą jawnie podkreślać tę różnorodność, czy też skupią się wyłącznie na wymaganiach technicznych misji.
