Het ziet er raar uit. Oogbollen kijken om ziektes te ontdekken. Maar dat is precies wat een nieuw systeem probeert te doen. Korte video’s. Alleen het witte deel van het oog. Er is geen bloed afgenomen. Er is geen huid doorboord.
Een team publiceerde hun bevindingen op 8 april in npj Digital Medicine. Ze registreerden 224 mensen. Kankerpatiënten vooral. Ook gezonde vrijwilligers. Het doel was simpel: raad het aantal rode bloedcellen.
Meer dan 80% van de tijd hadden ze het goed geraden.
Is dit magie? Niet echt. Het is beeldverwerking gemengd met AI. En het heeft ernstige beperkingen.
Het hardwareprobleem
We hebben al niet-invasieve hulpmiddelen. Weet je nog Pronto-7? Het schijnt licht door uw vingernagel om de hemoglobinewaarde te meten. Hemoglobine transporteert de zuurstof. Zonder ben je moe. Het kan zijn dat u bloedarmoede heeft.
Er zit echter een addertje onder het gras. De huidskleur verandert de manier waarop licht door de nagel reist. Voor mensen met een donkere huid is Pronto-7 niet nauwkeurig genoeg.
Het oog lost dat op.
De sclera is het witte gedeelte. Het heeft heel weinig pigment. Het ziet er bij bijna iedereen hetzelfde uit, ongeacht ras. Dus de nieuwe studie maakt gebruik van dat feit.
Hoe het er van binnen naar buiten uitziet
Onderzoekers gebruikten een microscoop. Vijftig keer vergroting. Ze filmden de ogen gedurende tien seconden. Slechts tien seconden.
Vervolgens gaat software met de naam Video-to-Vessels aan de slag. Het elimineert het geluid. Knipperingen worden verwijderd. Oogbewegingen gecorrigeerd. Verlichtingsverschuivingen gebalanceerd.
Wat overblijft zijn time-lapse-snapshots. De bloedvaten pulseren onder het oppervlak.
Een ander programma genaamd VesselNet kijkt naar die momentopnamen. Het werd getraind op laboratoriumgegevens. Echte bloedonderzoeken. Het leert het hemoglobine- en rode bloedbeeld voorspellen door alleen maar naar stroompatronen te kijken.
“Dus in theorie zou het zelfs met een smartphone kunnen worden toegepast”, merkte Dr. Peter Campbell op. Dat aspect bevalt hem. Standaard netvliescamera’s kosten duizenden dollars. Dit is wellicht goedkoper. Goedkoper betekent dat meer mensen er gebruik van kunnen maken. Vooral in gebieden met lage inkomens waar laboratoria schaars zijn.
Nog niet klaar
83% nauwkeurigheid. Dat is fatsoenlijk. Het is ook niet goed genoeg om op te vertrouwen voor serieuze beslissingen.
Denk er eens over na. Zou u op basis hiervan een transfusie plannen? Waarschijnlijk niet. Dr. Theodore Leng is het daarmee eens. Hij ziet dit als een scherm. Een manier om te zeggen misschien naar de dokter gaan.
Standaard bloedafnames doen zoveel meer. Ze tellen ook witte bloedcellen. Deze camera ziet momenteel maar twee dingen.
Er zijn ook praktische problemen. Roze oog? Vals positief. Droge ogen? Lawaai. Medicinale oogdruppels? De gegevens worden modderig.
Dr. Christine Kiire heeft hierop gewezen. Je hebt perfecte focus nodig. Patiënten moeten heel stil zitten. De meeste klinieken zijn momenteel niet gebouwd voor die precisie.
Wat maakt het uit?
Mensen op plaatsen zonder laboratoria doen dat wel.
Stel je een afgelegen dorp voor. Geen gekoelde opslag voor bloedmonsters. Geen pathologen. Als je een oogje op een tablet zou kunnen filmen en een waarschuwing zou krijgen? Dat is krachtig.
Of kankerpatiënten. Ze hebben frequente monitoring nodig. Elke week bloed afnemen doet pijn. Een korte video is gemakkelijker. Minder belasting voor de verpleegkundige. Minder pijn voor de patiënt.
De huidige studie miste echter bloedarmoede door ijzertekort. Die patiënten stonden niet echt in de gegevens. Dat is een kloof. Een grote.
Het team plant grotere tests. Meer diverse groepen. Meer herhalingen.
Zal dit de naald vervangen? Eventueel? Misschien. Op dit moment is het een interessant proof of concept. Niets meer. Maar het zien van een hartslag in je eigen oog voelde nooit als sciencefiction.
Tot nu toe.
