Vijftig jaar. Slechts vijftig. In die periode verloor Groot-Brittannië 73 miljoen wilde vogels. Dat nummer zit als een steen in mijn hoofd. Zwaar. De British Trust for Ornithology deed de telling. Ze raden niet. Woongebied verdwenen. Pesticiden verbrandden de grond. Katten deden hun slechtste. Het klimaat werd warmer. Het resultaat was duidelijk. Minder vogels dan we in de moderne geschiedenis hebben gezien.
Lange tijd interesseerde het de kinderen niet.
Hoe kunnen ze? Ze hebben nooit gezien wat er niet was. Psychologen noemen het ‘shifting baseline syndrome’. Elke generatie beschouwt de huidige gedegradeerde wereld als hun nieuwe normaal. Ze kijken naar een rustige lucht en denken dit is gewoon hoe het is. De achteruitgang is onzichtbaar voor ogen die het verleden niet hebben gezien. Een tragische stilte.
Maar Generatie Z stopte met wegkijken.
Ze keken op. En toen hebben ze een app gedownload. Merlin Bird ID maakte van een hobby een spel. Sociale media hebben data omgezet in memes. Vogelen werd cool. Het ging niet meer over stoffige veldgidsen of stilte in het bos. Het ging over verbinden. Spotten. Delen.
Robert Macfarlane vertelt over deze verschuiving. Dat geldt ook voor Jess Painter. Ze zit in de jeugdraad van de RSPB. Ze ziet wat er op de grond gebeurt. Ze claimen het dageraadkoor terug. Eén vogel tegelijk.
Het gaat niet alleen om zien. Het gaat om getuigen.
Waarom was er een algoritme nodig om mensen uit hun raam te laten kijken?
De daling houdt niet op. De cijfers liegen niet. Maar de aandacht is veranderd. Jongeren wachten niet op een leerboek dat hen vertelt wat er ontbreekt. Ze zijn het aan het vinden. In het geluid van een voer vonden ze het geluid van vleugels. Het is eigenlijk vreemd. We hebben tientallen jaren lang het landschap verloren. Er was een telefoon voor nodig om een deel ervan weer scherp te krijgen.
Er zijn nog steeds minder vogels dan ze zouden moeten zijn.
Maar ze worden nu gezien. Echt gezien. Wat gebeurt er daarna? Misschien blijven we zoeken. Misschien vertraagt het scrollen. Of misschien wordt de lucht steeds stiller. Ik weet het niet. Maar ik heb gisteren wel een mus gezien. Ik pauzeerde. Even. Slechts één.
