Astronomowie zaobserwowali w przestrzeni kosmicznej oszałamiający, naturalnie uformowany kształt w kształcie serca, wyrzucony przez umierającą gwiazdę około 300 lat świetlnych od Ziemi. Zdarzenie uchwycone przez Bardzo Duży Teleskop (VLT) Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) oraz Wielką Kulę Milimetrową/Submilimetrową Atacama (ALMA) pokazuje, jak czerwony olbrzym Mira A zrzuca swoje zewnętrzne warstwy w wyniku nieoczekiwanie symetrycznego i masywnego wyrzutu.
Nieoczekiwana symetria w śmierci gwiazdy
Mira A, zbliżając się do końca swojego cyklu życia, znajduje się w fazie czerwonego olbrzyma – fazie, w której gwiazdy rozszerzają się i tracą masę, przygotowując się do przemiany w białe karły. Chociaż utrata masy jest typowa dla gwiazd tego typu, skala i precyzja wyrzutu Miry A zaskoczyła badaczy. Wyrzucony materiał, szacowany na około siedem mas Ziemi, utworzył wyraźną chmurę gazu i pyłu w kształcie serca.
„Byliśmy bardzo zaskoczeni widokiem tej struktury” – powiedział Theo Khoury, główny autor badania z Uniwersytetu Chalmers. „Zauważyliśmy również, że oświetlenie otaczającego pyłu przez gwiazdę zmieniało się w nieoczekiwany sposób, co sugeruje, że gwiazda działa jak latarnia morska – nierównomiernie oświetlając swoje otoczenie”.
Dynamika wyrzutu gwiazdy
Obserwacje zebrane w latach 2015–2023 wykazały, że gaz wypełnia wnętrze serca, a pył zarysowuje jego krawędzie. Światło gwiazdy rozprasza obłok, powodując jego świecenie, jakby promieniował energię w przestrzeń kosmiczną. Ten nieregularny, potężny wyrzut podważa obecne modele utraty masy gwiazd na późnym etapie ich życia.
Konsekwencje tego odkrycia są znaczące: poprzednie teorie nie doceniały skali i szybkości takich wydarzeń. Gwiazdy takie jak Mira A wzbogacają kosmos w ciężkie pierwiastki powstałe w ich jądrach, które są niezbędnym elementem budulcowym przyszłych gwiazd i planet. Odkrycie to dostarcza nowej wiedzy o tym, jak gwiazdy umierają i jak przyczyniają się one do ewolucji Wszechświata.
Kosmiczne Walentynki
Chmura w kształcie serca jest nie tylko efektowna wizualnie, ale także interesująca dynamicznie. Astronomowie będą w dalszym ciągu monitorować rozszerzający się obłok, ponieważ jego wzrost może ostatecznie wpłynąć na Mirę B, gwiezdnego towarzysza białego karła, gromadząc wyrzucony materiał.
„Będziemy nadal monitorować rozszerzający się obłok wokół Miry A, gdy stanie się on tak duży, że może zacząć oddziaływać na swoją towarzyszącą gwiazdę, białego karła Mirę B” – powiedziała Khoury. „Zbiera już część materiału wyrzuconego przez Mirę A.”
Odkrycie to przypomina, że nawet w brutalnych procesach śmierci gwiazd wszechświat może stworzyć nieoczekiwanie piękne i romantyczne zjawiska. Wyrzut w kształcie serca z Miry A podkreśla trwający cykl ewolucji gwiazd i kosmicznego wzbogacania.
