Nowe zdjęcia o wysokiej rozdzielczości z orbit marsjańskich dostarczają przekonujących dowodów na to, że rozległy ocean porównywalny rozmiarem do Oceanu Arktycznego pokrywał niegdyś północną półkulę planety. Wyniki, opublikowane 7 stycznia w czasopiśmie NPJ Space Exploration, dostarczają przekonujących dowodów na scenariusz „błękitnej planety” z przeszłości, radykalnie różniący się od suchego, zakurzonego Marsa, który znamy dzisiaj.
Kluczowe ustalenia: delty rzek i cechy linii brzegowej
Naukowcy z Uniwersytetu w Bernie przeanalizowali obrazy z kilku orbiterów marsjańskich, w tym ExoMars Trace Gas Orbiter, Mars Express i Mars Reconnaissance Orbiter, skupiając się na Valles Marineris, największym systemie kanionów w Układzie Słonecznym. Odkryli struktury przypominające delty rzek na skraju kanionu, które powstają w miejscach, gdzie rzeki wpływają do stojących zbiorników wodnych.
Te formacje przedstawiają ujście rzeki wpływającej do oceanu. Badanie dostarcza wyraźnych dowodów na istnienie linii brzegowej, a co za tym idzie, starożytnego oceanu na Marsie.
Zespół sporządził mapę tych osadów na wysokościach od 3650 do 3750 metrów, datując je na około 3,37 miliarda lat temu. Ich stała wysokość i położenie na nizinach północnych oraz w Valles Marineris zdecydowanie sugerują, że wyznaczają granice starożytnego wybrzeża.
Dlaczego to ma znaczenie: powrót do zrozumienia historii Marsa
Potwierdzenie istnienia dużego, starożytnego oceanu na Marsie ma ważne implikacje dla zrozumienia dawnych warunków życia planety. Woda w stanie ciekłym jest podstawowym warunkiem istnienia życia, jakie znamy, a obecność tak rozległego oceanu sugeruje, że na Marsie mogły kiedyś panować warunki znacznie bardziej sprzyjające życiu, niż wcześniej sądzono.
Nowe dane uzupełniają inne dowody na wcześniejszą aktywność wody na Marsie:
- „Błękitne skały” znalezione przez łaziki marsjańskie zawierające minerały w postaci tlenku żelaza, wskazujące na interakcję z wodą.
- Starożytne koryta rzek zarejestrowane przez łazik Curiosity w 2025 roku.
- Możliwe podziemne warstwy wodonośne odkryte podczas misji orbitalnych.
Te nowe dowody potwierdzają nie tylko istnienie wody, ale także długi okres, w którym było wystarczająco dużo wody w stanie ciekłym, aby utworzyć ocean pokrywający całą planetę.
Wielki obraz: zaginiony ocean i przyszłe eksploracje
Główny autor badania, Ignatius Argadesti, zauważył uderzające podobieństwa między krajobrazami marsjańskimi a ziemskimi, szczególnie jeśli chodzi o powstawanie delt wachlarzowych w miejscach, gdzie rzeki łączą się z oceanami. Skala starożytnego oceanu marsjańskiego – przynajmniej porównywalna ze współczesnym Oceanem Arktycznym – sugeruje cieplejszą i bardziej wilgotną przeszłość.
Przyszłe misje na Marsa będą prawdopodobnie skupiać się na poszukiwaniu śladów starożytnego życia w osadach pozostawionych przez zaginiony ocean. Ważnym pytaniem jest także to, jak i dlaczego ten ocean zniknął: czy było to stopniowe parowanie, czy też wydarzenie katastrofalne? Odpowiedzi mogą dostarczyć cennych informacji na temat długoterminowej ewolucji klimatów planetarnych i potencjalnej możliwości zamieszkania poza Ziemią.
Gromadzi się dowód na to, że Mars był kiedyś znacznie bardziej gościnnym miejscem niż obecnie, a to odkrycie przybliża nas o krok do zrozumienia, jak i dlaczego zaszły te zmiany.
