Organizacja Narodów Zjednoczonych wydała niedawno ostre ostrzeżenie: świat wkroczył w erę „globalnego bankructwa wodnego”, co oznacza, że wielu ludzkich systemów wodociągowych nie da się przywrócić do poprzedniego stanu. Nie chodzi tylko o niedobór; jest to awaria systemu, w przypadku której popyt stale przewyższa zrównoważoną podaż.
Zakres problemu
Sytuacja nie jest jednolita. Niektóre regiony znajdują się w ostrym kryzysie, inne zaś na krawędzi. Na przykład Iran przeżywa poważny kryzys wodny: zbiorniki wyczerpują się, a grunty rolne wysychają. Jest to spowodowane połączeniem zmiany klimatu, złej gospodarki wodnej i niestabilności politycznej.
Eksperci tacy jak profesor Mohammad Shamsudduha z University College London wyjaśniają, że kryzys ten nie jest nagły. Jest to kulminacja dziesięcioleci niezrównoważonych praktyk. Przyczyniły się do tego nadmierna eksploatacja, zanieczyszczenie i nieefektywna infrastruktura. Obecna sytuacja jest szczególnie krytyczna, ponieważ szkody osiągnęły punkt, w którym naturalne odnowienie jest mało prawdopodobne bez radykalnej interwencji.
Co oznacza „bankructwo wodne”?
„Bankructwo wodne” oznacza, że wielu istniejących systemów nie da się przywrócić do poprzedniego poziomu funkcjonowania. To oznacza:
- Spadek produkcji rolnej: Uprawy wodochłonne w wielu regionach staną się niezrównoważone.
- Narastające konflikty: Konkurencja o kurczące się zasoby prawdopodobnie zaostrzy napięcia wewnątrz krajów i pomiędzy nimi.
- Masowe przesiedlenia ludności: Społeczności zależne od obecnie niedostępnych źródeł wody będą zmuszone do migracji.
- Wstrząsy gospodarcze: Branże zależne od wody (produkcja, energia itp.) poniosą straty.
Dlaczego to ma teraz znaczenie
Ocena ONZ jest szczególnie niepokojąca, ponieważ sugeruje, że tradycyjne rozwiązania – takie jak ulepszone nawadnianie czy odsalanie – mogą nie wystarczyć. Niektóre systemy są tak zdegradowane, że nawet inwestycje na dużą skalę nie będą w stanie ich w pełni przywrócić. Rodzi to fundamentalne pytania dotyczące sposobu, w jaki społeczeństwa przystosowują się do utrzymującego się niedoboru wody.
Długoterminowe konsekwencje są jasne: świat musi zasadniczo przemyśleć na nowo sposób zarządzania wodą i jej dystrybucji. Obejmuje to przejście na rolnictwo oszczędzające wodę, inwestowanie w recykling ścieków i przeciwdziałanie zmianom klimatycznym. Niezastosowanie się do tego doprowadzi do powszechnej niestabilności.
Kryzys ma nie tylko charakter środowiskowy; ma ona charakter geopolityczny, gospodarczy i humanitarny. Przyszłość bezpieczeństwa wodnego znajduje się obecnie w krytycznym momencie.
