Genom nosorożca włochatego potwierdza stabilność populacji przed wyginięciem
Nowe badanie genomu liczącego 14 400 lat okazu nosorożca włochatego podważa pogląd, że szybki chów wsobny doprowadził gatunek do wyginięcia. Analiza opublikowana w czasopiśmie Genome Biology and Evolution pokazuje, że populacja nosorożców pozostawała stabilna genetycznie przez tysiąclecia przed wyginięciem, bez wyraźnych oznak spadku różnorodności genetycznej bezpośrednio przed wyginięciem. Odkrycie jest znaczące, ponieważ wskazuje na zmianę klimatu, a nie na polowania na ludzi lub wrodzoną słabość genetyczną, jako główną przyczynę wymierania nosorożca włochatego.
Ostatni genom nosorożca
Genom wyekstrahowano z tkanki mięśniowej znalezionej w żołądku doskonale zachowanego wilczego szczenięcia odkrytego w wiecznej zmarzlinie syberyjskiej. Datowanie radiowęglowe potwierdza, że oba szczątki pochodzą sprzed około 14 400 lat, co czyni ten okaz jednym z najnowszych zbadanych okazów nosorożca włochatego. To pierwszy raz, kiedy udało się odzyskać cały starożytny genom zwierzęcia w szczątkach innego zwierzęcia, co jest wyjątkowym i trudnym osiągnięciem.
Stabilna populacja, nagłe wymieranie
Naukowcy porównali nowy genom z dwoma wcześniej opublikowanymi genomami nosorożców włochatych z późnego plejstocenu. Wyniki wykazały zaskakująco małą liczbę homozygotycznych segmentów DNA, czyli obszarów, w których geny są identyczne w wyniku niedawnego chowu wsobnego. Sugeruje to, że przed wyginięciem populacja nie doświadczyła gwałtownego spadku genetycznego, co obserwuje się obecnie w przypadku wielu zagrożonych gatunków.
Zamiast tego badacze nie znaleźli żadnych dowodów na spadek populacji w okresie międzystadialnym Bolling-Allerod, czyli okresie szybkiego ocieplenia, które miało miejsce około 14 700 lat temu. Oznacza to, że wyginięcie mogło nastąpić albo bardzo szybko – zbyt szybko, aby pozostawić wykrywalny ślad genomowy – albo w wyniku nagłych zmian środowiskowych.
Klimat, nie ludzie?
Badanie potwierdza hipotezę, że główną przyczyną wyginięcia nosorożca włochatego było ocieplenie klimatu, a nie polowania na ludzi. Gatunek ten przetrwał co najmniej 15 000 lat wraz z wczesnymi populacjami ludzkimi w północno-wschodniej Syberii, nie wykazując załamania genetycznego, co wskazuje, że człowiek do końca nie miał znaczącego wpływu na wielkość populacji nosorożców.
„Nasze wyniki pokazują, że populacja nosorożców włochatych miała żywotną populację przez 15 000 lat po przybyciu pierwszych ludzi na północno-wschodnią Syberię, co sugeruje, że to ocieplający się klimat, a nie polowania na ludzi, doprowadziły do wyginięcia” – mówi profesor Lav Dahlen, współautor badania.
Odkrycia podkreślają znaczenie badania danych genomicznych od osobników krytycznie zagrożonych w celu zrozumienia prawdziwych przyczyn wymierania gatunków, co dostarcza cennych informacji dla współczesnych wysiłków na rzecz ochrony przyrody. Historia nosorożca włochatego pokazuje, że nawet stabilne populacje mogą szybko załamać się pod ekstremalną presją środowiskową.
