Wysoce toksyczny perkoz blady (Amanita phalloides ) nie tylko rozprzestrzenia się na całym świecie, ale szybko wytwarza nowe związki chemiczne w swoich inwazyjnych populacjach, szczególnie w Kalifornii. Ewolucja ta budzi obawy dotyczące rosnącej toksyczności grzyba i jego wpływu na ekosystemy.
Zabójcza natura Amanita phalloides
Muchomor jest odpowiedzialny za około 90% zgonów spowodowanych grzybami na całym świecie. Spożycie nawet małej porcji tego grzyba może być śmiertelne ze względu na silne toksyny uszkadzające wątrobę i nerki. Chociaż grzyb pochodzi z Europy, rozszerzył swój zasięg na Amerykę Północną i Południową, Afrykę i Australię. Niedawna ewolucja zaobserwowana u perkoza bladego w Kalifornii sugeruje przyspieszoną adaptację do nowego środowiska.
Wszechstronność genetyczna i szybka adaptacja
Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Wisconsin-Madison (UW-Madison) pokazują, że muchomory w Kalifornii wytwarzają inne związki chemiczne w porównaniu do grzybów występujących w ich naturalnym środowisku. Potwierdza to, że A. phalloides jest genetycznie adaptacyjny i może szybko zmieniać produkcję toksyn w zależności od środowiska. Cecilia Stokes, mikolog z UW-Madison, zauważa, że grzyb pojawia się w nienormalnie gęstych skupiskach – ponad 40 grzybów pod jednym drzewem – co wskazuje na agresywny charakter rozprzestrzeniania się.
Jak grzyb ewoluuje swoją truciznę
Wcześniejsze badania zespołu Pringle’a wykazały, że geny MSDIN mają kluczowe znaczenie dla wytwarzania jadu przez grzyby. Geny te określają, w jaki sposób grzyb syntetyzuje od podstaw toksyczne związki, zmieniając enzymy i składniki, tworząc śmiercionośne metabolity wtórne. Nowe badania pokazują, że perkoz blady kalifornijski może teraz wytwarzać te metabolity bez wymaganej wcześniej sekwencji aminokwasów zwanej „sekwencją wiodącą”.
Konsekwencje toksyn bez sekwencji liderowej
Brak sekwencji wiodącej jest niezwykły. Naukowcy odkryli, że ekspresja tych „peptydów pozbawionych przywódców” jest znacznie wyższa u perkozów kalifornijskich w porównaniu z ich europejskimi odpowiednikami. Chociaż dokładne skutki nie są znane, naukowcy podejrzewają, że może to zwiększyć zdolności inwazyjne grzyba, wpływając na jego interakcje z nowymi ekosystemami.
Ta ewolucja pokazuje, jak szybko gatunki inwazyjne mogą się przystosować i potencjalnie zdestabilizować rodzime ekosystemy. Aby zrozumieć pełny zakres tych zmian, potrzebne są dalsze badania.
Szybka ewolucja Amanita phalloides uwydatnia potrzebę ciągłego monitorowania i badań. Zdolność grzyba do adaptacji w tym tempie stwarza rosnące zagrożenie zarówno dla zdrowia ludzi, jak i równowagi dotkniętych ekosystemów.
