Astronomen hebben in de ruimte een prachtige, natuurlijk gevormde hartvorm waargenomen, uitgestoten door een stervende ster op ongeveer 300 lichtjaar van de aarde. Dit fenomeen, vastgelegd door de Very Large Telescope (VLT) van de European Southern Observatory (ESO) en de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), toont een rode reuzenster, Mira A, die zijn buitenste lagen afwerpt in een onverwacht symmetrische en massieve uitbarsting.
Onverwachte symmetrie bij sterfgevallen
Mira A nadert het einde van zijn levenscyclus en bevindt zich in de rode reuzenfase: een fase waarin sterren uitzetten en massa verliezen terwijl ze zich voorbereiden om witte dwergen te worden. Hoewel massaverlies typisch is voor sterren van dit type, verrasten de schaal en precisie van de uitstoting van Mira A onderzoekers. Het uitgestoten materiaal, geschat op ongeveer zeven aardmassa’s, heeft een duidelijk hartvormige wolk van gas en stof gevormd.
“We waren erg verrast om deze structuur te zien”, zegt Theo Khouri, de hoofdauteur van het onderzoek van Chalmers University. ‘We zien ook dat de verlichting van het omringende stof door de ster op een onverwachte manier varieert, wat impliceert dat de ster zich als een vuurtoren gedraagt en zijn omgeving ongelijkmatig verlicht.’
Dynamiek van sterrenuitstroom
Uit waarnemingen verzameld tussen 2015 en 2023 bleek dat gas de binnenkant van het hart vult, terwijl stof de randen ervan omlijnt. Het licht van de ster baant zich een weg door de wolk, waardoor deze gaat gloeien alsof hij energie de ruimte in straalt. Deze onregelmatige, krachtige uitstoting daagt de huidige modellen van stellair massaverlies in sterren in een vergevorderd stadium uit.
De implicaties zijn aanzienlijk: eerdere theorieën onderschatten de omvang en snelheid van dergelijke gebeurtenissen. Sterren als Mira A verrijken de kosmos met zware elementen die in hun kernen worden gevormd en die essentiële bouwstenen zijn voor toekomstige sterren en planeten. Deze ontdekking biedt nieuwe inzichten in de manier waarop sterren sterven en bijdragen aan de evolutie van het universum.
Een kosmische Valentijn
De hartvormige pluim is niet alleen visueel opvallend, maar ook dynamisch interessant. Astronomen zullen de uitdijende wolk blijven volgen, omdat de groei ervan uiteindelijk Mira B, de witte dwerggenoot van de ster, kan beïnvloeden door het uitgeworpen materiaal op te hopen.
“We zullen de uitdijende wolk rond Mira A blijven volgen, omdat deze zo groot wordt dat deze zijn begeleidende ster, de witte dwerg Mira B, kan gaan beïnvloeden,” zei Khouri. “Het verzamelt al een deel van het materiaal dat Mira A heeft uitgeworpen.”
De ontdekking dient als herinnering dat het universum zelfs tijdens de gewelddadige processen van sterfbeddood onverwacht mooie en romantische verschijnselen kan creëren. De hartvormige uitstroom uit Mira A onderstreept de voortdurende cyclus van stellaire evolutie en kosmische verrijking.
