De New Scientist Book Club heeft onlangs haar verkenning afgerond van Masud Husain’s Our Brains, Our Selves: What a neuroloog’s patiënten leerde hem over de hersenen en het zelf, een boek dat al veel lof had geoogst, waaronder de Royal Society Trivedi Science Book Prize. Terwijl het boek door de jury werd geprezen vanwege zijn “prachtige verkenning” van neurologische aandoeningen en hun impact op iemands zelfgevoel, gaven de leden van de club een genuanceerder en vaak kritischer oordeel. Dit artikel duikt in de recensie van de boekenclub en belicht zowel de sterke als de zwakke punten die uit hun discussies naar voren kwamen.
Onderzoek naar de kernthema’s en verbindingen
Het boek onderzoekt hoe verschillende neurologische aandoeningen iemands zelfgevoel kunnen verstoren, een concept dat sterk weerklank vond bij verschillende clubleden. Husain verweeft medische geschiedenis met zijn eigen ervaringen als immigrant die door een nieuwe cultuur navigeert, waardoor een verhaal ontstaat dat professionele observaties combineert met persoonlijke reflecties. Deze verkenning van identiteit en erbij horen, vooral relevant voor degenen die een verhuizing hebben meegemaakt, bleek voor verschillende lezers een belangrijke les te zijn.
Katherine Sarah was diep betrokken bij de verkenning van taal en identiteit in het boek en trok parallellen met haar eigen ervaringen in een land waar ze de taal niet sprak. “Het sprak me echt aan hoeveel taal een deel van jezelf vertegenwoordigt en hoe moeilijk het is om jezelf zonder taal te portretteren”, merkte ze op. Op dezelfde manier vond Gosia Furmanik het onderzoek naar identiteit en migratie persoonlijk relevant, nadat ze in haar leven twee keer was gemigreerd. Deze verbanden onderstreepten het vermogen van het boek om de kloof tussen wetenschappelijk inzicht en geleefde ervaring te overbruggen.
Judith Lazell prees de leesbaarheid en de boeiende stijl van het boek, terwijl Jennifer Marano vooral werd getroffen door het hoofdstuk over Wahid, een buschauffeur die lijdt aan dementie met Lewy-lichaampjes, waarin een hernieuwd begrip van visie en de subjectieve aard van perceptie tot uitdrukking komt.
Zorgen over verhaal en stijl
De ontvangst van de club was echter unaniem positief. Verschillende leden uitten hun bezorgdheid over de narratieve keuzes van Husain. Een terugkerend probleem was het gevoel dat de auteur gebeurtenissen en dialogen soms op een manier construeerde die kunstmatig of gekunsteld aanvoelde. Husain gaf zelf toe patiëntgegevens te fictionaliseren om de anonimiteit te garanderen, een noodzakelijke praktijk, maar een praktijk die volgens sommige lezers afbreuk deed aan de authenticiteit van het boek. Niall Leighton uitte zijn frustratie over de ogenschijnlijk hoogdravende discussies met patiënten, waarbij hij de mate van fictionalisering ervan in twijfel trok.
Bovendien vonden sommige leden de schrijfstijl van Husain overdreven sierlijk en soms schokkend in de context van een wetenschappelijk boek. Jennifer beschreef de voorliefde van de auteur voor ‘bloemrijke beschrijvingen’ die misplaatst aanvoelden, en Judith en Niall vonden het opnemen van definities voor algemene termen als ‘atrofiër’ en ‘gewervelde dieren’ betuttelend.
De kwestie van ‘normale’ en inclusieve taal
Naast stilistische zorgen uitte de club een meer fundamentele kritiek op Husains gebruik van het woord ‘normaal’ bij het beschrijven van neurologische aandoeningen. Zo werd het door verschillende leden als problematisch ervaren dat gezonde individuen zich ‘als normale mensen’ gedroegen. Gosia voerde aan dat deze taal een willekeurige standaard versterkte en de waarde van diverse ervaringen minimaliseerde, inclusief die van individuen die met een ziekte of handicap leven. Niall, die zich identificeert als neurodivergerend, vond het herhaalde gebruik van ‘normaal’ vervreemdend en benadrukte de noodzaak van meer inclusieve taal bij het bespreken van neurologische verschillen.
Een oordeel: gepassioneerd werk, imperfecte uitvoering
Ondanks deze kritiek erkende Jennifer Marano de passie van de auteur voor zijn werk en waardeerde ze uiteindelijk de bijdrage van het boek aan het begrijpen van de complexiteit van het menselijk brein. De betrokkenheid van de New Scientist Book Club bij Our Brains, Our Selves weerspiegelt een verlangen naar duidelijkheid, authenticiteit en inclusiviteit in wetenschappelijk schrijven. Het herinnert ons eraan dat zelfs veelgeprezen werken baat kunnen hebben bij rigoureus onderzoek, waardoor waardevolle gesprekken kunnen ontstaan over narratieve keuzes, taal en de manier waarop we neurologische diversiteit bespreken.
De club gaat nu verder met het boek van november: Grace Chans Every Version of You, een sciencefictionroman die de uitdagingen van identiteit en bewustzijn in een virtuele wereld onderzoekt. Deze verschuiving naar een genre dat bekend staat om zijn fantasierijke verkenning van de geest belooft een nieuw perspectief op de vragen die Husains onderzoek naar de hersenen en het zelf oproept.
