Recente gegevens van NASA’s Juno-ruimtevaartuig laten zien dat Europa, de ijzige maan van Jupiter, waarschijnlijk een veel dikkere ijslaag heeft dan eerder werd gedacht –tot 29 kilometer. Dit vormt een grote uitdaging voor de zoektocht naar buitenaards leven, omdat het de uitwisseling van voedingsstoffen tussen het oppervlak en de ondergrondse oceaan ernstig beperkt.
Waarom dit belangrijk is
Europa wordt beschouwd als een van de meest veelbelovende plekken om naar leven buiten de aarde te zoeken vanwege de enorme vloeibare oceaan onder het ijs. Wetenschappers hebben lang getheoretiseerd dat scheuren en onvolkomenheden in het ijs ervoor kunnen zorgen dat chemicaliën zich tussen de oceaan en het oppervlak kunnen verplaatsen, waardoor mogelijk het leven wordt ondersteund. De nieuwe gegevens suggereren echter dat deze onvolkomenheden oppervlakkig en klein zijn –bij lange na niet genoeg om een significante overdracht van voedingsstoffen mogelijk te maken.
De Juno-bevindingen
De Juno-missie, die in 2016 in een baan rond Jupiter begon, maakte gebruik van een microgolfradiometer tijdens een korte vlucht langs Europa in september 2022. Dit instrument mat de temperatuur van het ijs op verschillende diepten, waaruit bleek dat de meest waarschijnlijke dikte ongeveer 29 kilometer bedraagt, hoewel deze kan variëren van 19 tot 39 kilometer. Cruciaal is dat de gedetecteerde scheuren en poriën zich slechts honderden meters diep uitstrekken en slechts een straal van enkele centimeters hebben.
“Het betekent dat de onvolkomenheden die we zien met de microgolfradiometer niet diep genoeg gaan, en niet groot genoeg zijn, om veel van wat dan ook tussen de oceaan en het oppervlak te transporteren”, zegt Steven Levin van het California Institute of Technology, die het onderzoek leidde.
Implicaties voor toekomstige missies
Het dikke ijs sluit leven op Europa niet noodzakelijkerwijs uit, maar maakt het wel moeilijker om te studeren. De uitdaging is nu dat de oceaan grotendeels geïsoleerd raakt en alleen afhankelijk is van de oorspronkelijke chemische samenstelling. Deze isolatie zou ervoor kunnen zorgen dat bestaand leven langere tijd kan blijven bestaan, maar beperkt ook de mogelijkheden voor nieuwe energie- of materiaalbronnen.
NASA’s Europa Clipper-missie, die in 2024 wordt gelanceerd en in 2030 bij Jupiter aankomt, zal proberen meer definitieve gegevens te verzamelen over de ijsstructuur van Europa. De missie zal moeten bepalen of er andere, nog onontdekte mechanismen zijn voor het transport van voedingsstoffen tussen de oceaan en het oppervlak.
Samenvattend : de ontdekking van een dikkere, meer ondoordringbare ijsschelp op Europa bemoeilijkt de zoektocht naar leven, maar sluit de mogelijkheid niet uit. Toekomstige missies zullen van cruciaal belang zijn om de volledige omvang van deze ijskoude barrière te begrijpen en of deze de ondergrondse oceaan van de maan werkelijk isoleert.
