Nieuw onderzoek suggereert dat Jupiters maan Europa waarschijnlijk een opmerkelijk rustige oceaanbodem heeft, wat de vooruitzichten op leven in de ondergrondse oceaan aanzienlijk zou kunnen verminderen. Een gedetailleerde modelleringsstudie, gepubliceerd in Nature Communications, geeft aan dat de geologische activiteit die nodig is voor een robuuste hydrothermale circulatie – een belangrijk ingrediënt voor potentieel leven – waarschijnlijk afwezig is.
Waarom dit ertoe doet: de aarde als basislijn
De bevindingen van het onderzoek zijn vooral relevant omdat tektonische activiteit op aarde cruciale interacties tussen water en rotsen op de zeebodem veroorzaakt. Bij deze interacties komt chemische energie vrij die bloeiende ecosystemen ondersteunt, zelfs als er geen zonlicht is. Het bestaan van dergelijke activiteiten op andere werelden wordt daarom beschouwd als een sterke indicator voor de potentiële bewoonbaarheid. Europa, met zijn bevestigde ondergrondse oceaan, is een belangrijk doelwit geweest in de zoektocht naar buitenaards leven.
Modellering van het interieur van Europa
Onderzoekers onder leiding van dr. Paul Byrne van de Washington University in St. Louis gebruikten uitgebreide computersimulaties om de waarschijnlijkheid van tektonische activiteit in de verborgen oceaan van Europa te beoordelen. Ze onderzochten meerdere factoren – getijdenspanningen, mondiale samentrekking, mantelconvectie en serpentinisatie (een reactie tussen gesteente en water) – en vergeleken deze met waarnemingen vanaf de aarde en Saturnusmaan Enceladus.
De conclusie: geen van deze krachten lijkt vandaag sterk genoeg om significante geologische activiteit op de Europese zeebodem teweeg te brengen. Dit betekent dat eventuele interacties tussen water en gesteente waarschijnlijk beperkt blijven tot de bovenste paar honderd meter, waardoor de energiebronnen die het leven in stand kunnen houden worden beperkt.
Implicaties voor de bewoonbaarheid
“Als we die oceaan zouden kunnen verkennen met een onderzeeër met afstandsbediening, voorspellen we dat we geen nieuwe breuken, actieve vulkanen of warmwaterpluimen op de zeebodem zouden zien”, aldus Dr. Byrne. “Geologisch gezien gebeurt er niet veel daar beneden. Alles zou stil zijn.”
De onderzoekers benadrukken dat Europa nog steeds enige getijdenverwarming heeft, waardoor het niet vast kan vriezen. Deze verwarming is echter niet sterk genoeg om substantiële geologische activiteit op diepte te veroorzaken.
De afwezigheid van significante activiteit op de zeebodem sluit leven niet volledig uit, maar beperkt de mogelijkheden tot gebieden waar chemische energie geconcentreerd is nabij het oppervlak, in plaats van diepzee hydrothermale ventilatieopeningen.
De bevindingen van het team onderstrepen de uitdagingen bij het bepalen van de bewoonbaarheid van Europa. Toekomstige missies zullen direct bewijs moeten verzamelen van de ondergrondse geologie om deze voorspellingen te bevestigen. De stille oceaanbodem suggereert dat, als er leven bestaat, het waarschijnlijk heel anders zal zijn dan wat we op aarde aantreffen.
