China heeft voorgesteld om een ongekend aantal van 200.000 satellieten in een baan om de aarde te brengen, een stap die vragen oproept over zijn ware bedoelingen en de escalerende concurrentie om ruimtedominantie benadrukt. Hoewel de enorme omvang van het plan ambitieus – en zelfs onwaarschijnlijk – lijkt, onderstreept het een bredere strategie om de orbitale ruimte veilig te stellen en mogelijk de toekomst van de mondiale communicatie opnieuw vorm te geven.
De omvang van het voorstel
Op 29 december heeft het Chinese Instituut voor Radiospectrumgebruik en Technologische Innovatie voorstellen ingediend bij de Internationale Telecommunicatie Unie (ITU) voor twee enorme constellaties: CTC-1 en CTC-2. Deze zouden gezamenlijk 193.428 satellieten in 3.660 banen inzetten. Ter context: er zijn momenteel ongeveer 14.300 actieve satellieten in een baan om de aarde, terwijl Starlink van SpaceX er ongeveer 9.400 voor zijn rekening neemt. SpaceX zelf heeft 42.000 satellieten aangevraagd.
Deze ongelijkheid suggereert dat de stap van China misschien niet gaat over onmiddellijke inzet, maar eerder over het ‘claimen van orbitaal onroerend goed’ voordat anderen dat doen. De ITU werkt op basis van wie het eerst komt, het eerst maalt; het indienen van een voorstel verleent prioriteitstoegang, waardoor andere operators worden gedwongen aan te tonen dat ze zich niet bemoeien.
Strategische implicaties: een “landroof” in een baan om de aarde
Analisten als Victoria Samson van de Secure World Foundation suggereren dat de aanvraag een preventieve ‘landroof’ zou kunnen zijn. Volgens de ITU-regels moet China binnen zeven jaar ten minste één satelliet lanceren, met nog eens zeven jaar om de volledige inzet te voltooien. Hierdoor hebben zij een gegarandeerde aanspraak, ook als de volledige uitvoering wordt uitgesteld of gewijzigd.
De breedte van de vijl – die talrijke banen omvat – zorgt voor flexibiliteit. Tim Farrar, adviseur voor satellietcommunicatie, wijst erop dat er minimale risico’s zijn; de straf voor het niet volledig inzetten is verwaarloosbaar. China verzekert zich het recht om hoe dan ook op deze terreinen te opereren, waardoor de toekomstige mogelijkheden van concurrenten worden beperkt.
De uitdaging van implementatie
Zelfs als China van plan is door te gaan met de volledige constellatie, zijn de logistieke hindernissen enorm. Het land lanceerde in 2023 92 raketten, een nationaal record, maar zou meer dan 500 lanceringen per week moeten volhouden om binnen zeven jaar 200.000 satellieten te kunnen inzetten. Dit tempo is onrealistisch gezien de huidige mogelijkheden.
Eerdere pogingen tot soortgelijke manoeuvres – zoals Rwanda’s aanvraag voor 327.000 satellieten in 2021 – zijn er niet in geslaagd zich te verwezenlijken in operationele constellaties. Ze hebben geen significante impact gehad op bestaande activiteiten zoals Starlink.
Het grotere geheel: de ruimte als strategisch slagveld
De stap van China maakt deel uit van een bredere trend: de bewapening van de orbitale ruimte. De race om megaconstellaties te bouwen wordt gedreven door het potentieel voor wereldwijde internettoegang, maar ook door de strategische controle van de informatiestroom. SpaceX domineert momenteel dit veld, en landen als China en Amazon (met Project Kuiper) proberen hun achterstand in te halen.
Vijftien jaar geleden zou een constellatie van duizend satellieten ondenkbaar zijn geweest; Tegenwoordig werkt Starlink met meer dan 9.000. De inzet is hoog. Degene die de satellietinfrastructuur van de wereld controleert, heeft een aanzienlijke invloed op communicatie, surveillance en mogelijk zelfs mondiaal bestuur.
De Chinese indiening is een duidelijk signaal dat de ruimtevaart niet langer slechts een wetenschappelijke grens is, maar een cruciaal domein van strategische concurrentie.
